Terug
Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 01-01-2008 ©The Sounding Burrows

Puppies en het aflezen van hun karakter

Laatst las ik op een forum over honden een aantal opmerkingen over fokkers die al heel vroeg meenden te kunnen zien wat het karakter was / zou worden van de pups die zij gefokt hadden.

De fokkers hadden over het algemeen het idee dat zij al vroeg, bv. met drie dagen, konden zien wat voor typetje zij in handen hadden, terwijl sommige mensen die een pup gekocht hadden juist vonden dat dat wat de fokker gezegd had totaal niet was uitgekomen en hun rustige pup een enorme druktemaker was geworden of de hond die zij gekocht hadden als typische werkhond eigenlijk meer een relaxte huishond bleek. Omdat ik ook zelf sterk een indruk krijg, zelfs al bij de geboorte zoals je bijvoorbeeld
hier en hier en hier kunt zien.
Of beter gezegd, juist bij de geboorte, omdat dat een bijzonder moment is wat een buitengewone inspanning van de pup vraagt, want vervolgens vind ik dat er een week of twee niet veel verschil te zien is. Dat komt pas weer als de ogen open gaan. In ieder geval, er was dus een verschil van mening tussen kopers en fokkers.

Wat mij opviel was dat men er vooral waarde aan hechtte hoe dominant de hond later zou worden. En volgens mij is dat waar hem de kneep zit: dominantie is niet gelijk aan karakter. Dominantie is iets wat gevormd wordt door het geheel aan ervaringen en omstandigheden die een hond in zijn leven tegenkomt.

Iedere hond heeft de aangeboren neiging een rang te veroveren die zo hoog mogelijk is, dat is onderdeel van hun overlevingsmechanisme. Immers alleen degenen die alfareu en alfateef zijn zouden onder natuurlijke omstandigheden pups kunnen verwekken en dus hun genen doorgeven. De manier waarop zij dit doen is echter voor iedere hond verschillend en dat is wat wij karakter noemen.

Sommige pups barsten van levenslust en doen daarmee de ervaring op dat zij (soms letterlijk) over hun nestbroertjes en zusjes heen kunnen lopen. Deze vroege ervaringen zijn van grote invloed en benvloeden ons beeld van hoe de pup is, maar dat neemt niet weg, dat wij deze ervaringen makkelijk kunnen benvloeden. Als de fokker dat zelf niet doet - bv. omdat hij bepaald gedrag geen probleem vindt of zich er niet van bewust is dat je zelfs onder de drukke omstandigheden van een huis vol pups met een paar minuten extra aandacht voor iedere pup de verdere ontwikkeling van die pup sterk kunt benvloeden - en de nieuwe eigenaar heeft slechts n pup in handen en die besteedt grote zorg aan de opvoeding van de pup, kan het dus gebeuren dat een pup die het predikaat 'erg dominant' opgeplakt kreeg een jaar later de makkelijkste hond van het nest blijkt te zijn.

Dat wil niet zeggen dat de fokker de pup verkeerd ingeschat had, maar hij drukte zich wat ongelukkig uit door ondernemend gelijk te stellen aan dominant. Een ondernemende pup kan al met twee weken tot de conclusie komen dat gewoon doordrammen maakt dat je krijgt wat je hebben wil. En die ervaring leidt tot een dominante positie binnen het nest. Maar ondernemend kun je ook gebruiken om een buitengewoon goede SOHO hond te creren. Immers een timide exemplaar zou niet zoveel lust hebben om nieuwe dingen te leren en te ondernemen, wat het leerproces nadelig benvloed.

Maar even terug naar dat waar het mij om ging: je kunt de ervaringen van de pup benvloeden en daarmee zijn enthousiasme om naar een hogere positie in de hirarchie te streven. Hoe vroeger deze confrontatie plaatsvindt, hoe makkelijker het is deze te 'winnen'. Immers hoe ouder de hond, des te meer uithoudingsvermogen en een hond is vl geduldiger dan wij mensen, dus hij kan iets uren volhouden.
(Die volharding hebben wilde hondachtigen natuurlijk hard nodig, net als ieder ander roofdier, anders zouden zij nooit een prooi kunnen verschalken. Stel je voor dat een wolf die een knauw van een konijn krijgt meteen zou denken 'oeps, laat ik die maar vrij lopen, anders bijt hij me'. Zo'n wolf zou niet lang leven!).

Vandaar dat honden die als pup erg makkelijk waren soms bepaalde gedragingen hebben die je er maar niet uit krijgt - en de baas zegt dan verbaasd 'ik snap het niet, want verder is hij zo makkelijk'. Ja, want die confrontatie is pas laat of in sommige gevallen nooit gekomen. En met confrontatie bedoel ik in dit geval niet zozeer agressie, maar het punt waarop mens en hond van mening verschillen en de hond niet meegeeft aan het verlangen van de mens. Dit wordt duidelijker als ik een voorbeeld geef;-)

Ik maak tegenwoordig bij de opvoeding van mijn pups gebruik van iets wat wel superpuptraining wordt genoemd (in Amerika gebruikt bij de opvoeding van toekomstige leger- en politiehonden om ze stressbestendiger te maken) of door anderen 'mild stressexposure' (zoals The Monks of New Skete, naar ik mij heb laten vertellen, ik heb hun boek nog niet gelezen). In ieder geval gaat het er om dat je de pup al vanaf 11 dagen - of zoals in mijn geval vanaf de eerste dag na de geboorte - een lichte mate van stress geeft en vervolgens hef je deze stress op met behulp van iets prettigs. De theorie is dat de pups daardoor als ze volwassen zijn beter met stress kunnen omgaan en minder angst zullen vertonen.

De stress kan bestaan uit optillen, onderste boven houden, onder de voetjes of op de buik kietelen, even kort op een koud nat washandje zetten etc. etc. Het oplossen van de stress kan van alles zijn wat ze leuk vinden, vooral als ze wat ouder zijn (vanaf 4 5 weken), maar in de beginfase gebruik ik n belangrijk ding: ik leg ze aan een lekkere dikke tepel van hun moeder;-) Wat is er nu stressbevrijdender, dan lekker warm bij mammie liggen met een warme maaltijd direct voor je neus?

Tot dusver is eigenlijk de hele mild stressexposure niets bijzonders, want een gemiddeld gezin met kinderen voedt de pups automatisch al zo op. Het is niet voor niets dat je je pup het beste kunt kopen bij iemand die ze gewoon in huis heeft en die het liefst zelf kinderen heeft. De hond wordt dan niet makkelijk met kinderen omdat hij ermee opgegroeid is, maar omdat hij geleerd heeft dat een heleboel dingen gewoon niet eng zijn. Zijn stressniveau ligt lager en dus stelt hij zich toleranter op. Maar mijn ervaring heeft geleerd, dat je het een stapje verder kunt voeren. Ik heb me daarbij laten leiden door het gedrag van mijn eigen teefjes. Het viel me namelijk op hoe hardvochtig een teef kan zijn, die vindt dat een bepaald iets moet gebeuren, zoals bijvoorbeeld een wasbeurt. Soms rolden de pups alle kanten op door de werpkist!

Nu komt het voorbeeld dat ik wilde aankaarten: Toen Lily twee weken oud was deed ik mijn gebruikelijke superpup-routine. Een beetje kietelen, onderste boven houden, tussen twee handen laten 'rondvliegen', en even op de rug laten liggen in mijn handen. Maar madam had zo haar eigen ideen en wilde niet op haar rug liggen. Ze spartelde als een wilde en probeerde in mijn handen te happen. Ik heb er ruim vijf minuten over gedaan (overdenk eens hoe lang dat is voor zo'n jong puppie van slechts twee weken oud), maar uiteindelijk gaf ze toe en bleef zonder dat ik haar gedwongen vasthield rustig op haar rug in mijn handen liggen. Zij is de grootste teef die ik heb en de enige die als het er op aankomt geen duimbreed wijkt voor mijn alfateef Henbane, maar ze is de makkelijkste. Zij laat het zelfs over haar kant gaan als haar volle zus (tussen leeftijdsgenoten loop je altijd het meeste risico op vechtpartijen) in dol enthousiasme haar probeert te overdonderen. Niet omdat Lily zelf laag in rang is, maar omdat zij onvoorwaardelijk kijkt naar wat ik van haar verlang en ik verlang dat zij niet vecht.

Nu is het niet zo, dat je moet denken dat als je die confrontatie hebt gehad je verder niets meer hoeft te doen. Gedurende de hele opvoedings- en leerperiode zul je dezelfde boodschap moeten uitstralen, dat als het er op aankomt jij altijd zult 'winnen'. En let er op: dit winnen mag niet met geweld! De truuk was nou net, dat zij zelf opgaf en bleef liggen - ik heb haar niet gedwongen, ik heb alleen voorkomen dat ze andere dingen kon gaan doen of dat ze haar zin kon krijgen. Op de leeftijd van twee weken zijn die factoren nog volledig beheersbaar en is de kans van slagen dus heel groot.

Ter vergelijking: Medlar was een bijzonder makkelijke pup. met haar ronde lieve toetje won ze iedereen voor zich en omdat ze (toevallig) precies dat gedrag vertoonde wat wij als mens graag zien, kwam er nooit een confrontatie. Die kwam pas met vijf maanden. Ze ontwikkelde in een paar dagen tijd een enorme balobsessie, die zo ver ging dat ze iedere hond aanvloog die te dicht bij 'haar' bal kwam. Omdat zij nooit geleerd dat dat mijn wil wet is, maar zij altijd min of meer bij toeval het juiste gedrag vertoonde, bleek zij geen enkel respect te hebben voor mijn gezag.

En wat erger was: ik was niet de enige die erin getuind was. Ik heb altijd gedacht dat honden onderling geen fouten maken. Immers dat is ook wat je leert uit hondenboeken - dat een hond niet goed luistert, dominant is e.d. komt omdat wij als mens tekort schieten in onze communicatie met de hond, honden onderling kennen dat probleem niet. Nou, vergeet het maar! Honden kunnen zich ook vergissen en pedagogische blunders begaan. Henbane was stapelgek op Medlar en liet zich er eigenlijk alles van welgevallen. Van Lily liet Henbane zich zo goed als niets welgevallen en die twee zijn nu super ontspannen met elkaar. Maar Medlar werd verwend met haar lieve toetje en met vijf maanden kwam naar voren dat ze dacht over iedereen en alles heen te kunnen lopen. Er wordt bij mij in de roedel nauwelijks gevochten, maar Henbane heeft tot twee keer toe een flink robbertje moeten knokken (en maar kiele kiele gewonnen, want Medlar is een hele sterke dame al is ze heel klein) om Medlar duidelijk te maken, dat zij toch echt niets in te brengen heeft.*

Ik heb er een ding van geleerd: die zoete puppies - nou houd die maar in de gaten! En voor alle duidelijkheid: het was een stuk makkelijker met een pup die al vroeg pretenties heeft, maar dat neemt niet weg dat je een pup ook op latere leeftijd en zelfs een volwassen hond nog kunt veranderen. Alleen hoe ouder de hond is,des te meer uithoudingsvermogen en dus des te langduriger de confrontatie. En nogmaals, ik kan dit niet vaak genoeg zeggen: ga nooit de confrontatie aan op een punt van agressie! Dat kun je als mens niet winnen en daarmee is de hond dan de uiteindelijke echte verliezer, want een hond die bijt wordt meestal afgemaakt. De confrontatie moet gevoerd worden op het punt van de wil.

En jouw wil als mens moet sterker zijn. Daarvoor moet je ook van tevoren beslissen wt je wil. Als je er voor jezelf niet van overtuigd bent, wat je precies wil kun je nooit duidelijk zijn naar de hond toe. Zoals iemand ooit tegen mij zei mbt. lesgeven: ik wilde een verhaal vertellen, maar ook de vragen van leerlingen n.a.v. dat verhaal beantwoorden. Zij zei toen: zo ga je in spagaat. Maak een keuze: houd je een vragen uurtje of vertel je een verhaal en beantwoord je eventuele vragen achteraf? Sindsdien geef ik van tevoren aan de leerlingen aan wat ik ga doen: jongens, ik ga nu een verhaal vertellen, eventuele vragen schrijf je maar op, dan kun je die straks stellen als ik klaar ben. Het effect van die simpele opmerking is verbluffend. Duidelijkheid schept rust.

En voor wie zich afvraagt of Medlar, Lily en Frogbit inderdaad het karakter bleken te hebben wat ik dacht bij de geboorte: Medlar is een gezellige knuffel, die nog steeds een hoop poeha kan maken als ze iets wil. Niet dominant bedoeld, maar gewoon uit enthousiasme. Dat waren dus die trappelende voeten. Echt een hondje wat dingen verlangt in het leven.

Lily is mijn droomhond. Inderdaad lijkt ze sprekend op haar vader, zowel in gedrag als in uiterlijk, al is zij veel lankmoediger. Larousse laat maar weinig dingen over zijn kant gaan, Lily lijkt zich juist nooit ergens druk over te kunnen maken. Lily hoeft niet zoveel dingen in het leven, maar ze zorgt dat ze krijgt wt ze wil. Dan gaat ze recht op haar doel af. Ook is ze erg stil - ze blaft zelden.

Frogbit deed me denken aan Glee en de naam Frogbit heeft voor mij bepaalde associaties, dus die wilde ik alleen voor een pup gebruiken die daarbij pastte. Dat viel niet op te maken uit mijn beschrijving destijds, maar Frogbit is voor mij een naam die alleen past bij een hond met een uitgesproken gevoel voor humor, een komiek. Verder is Glee ook een dame die altijd alles positief benadert, nooit twijfels heeft, echt een eeuwige optimist. En dat dacht ik te zien in dat kleine frummeltje. Nou ik heb meer gekregen, dan waar ik ooit op had gerekend! Frogbit is een humorist pur sang, een grote ondeugd die met opzet een streek uithaalt om me vervolgens aan te kijken met zo'n blik van 'h, had je h'm door, ja?'. Ze doet alles om mij maar te laten lachen. Ze is buitengewoon intelligent en neemt vaak het voortouw, waardoor Lily en Glee op ideen gebracht worden. Ik hoef maar naar haar te kijken en ik moet al lachen.



* voetnoot per 11-11-2011: tegenwoordig sta ik niet meer toe dat de honden het zelf oplossen.
Bij de bovengenoemde knokpartijen ging het om duidelijke dominantiestrijd waarbij de honden min of meer tegen elkaar opboksten, niet om een strijd op leven en dood, waar terriers ook nog wel eens een handje van hebben. Omdat het 'bokswedstrijden' waren kon ik het laten gaan, toch sta ik het niet meer toe en beslis ik tegenwoordig de rangorde en regels, aangezien dit in een groep honden essentieel is om als mens de leider te kunnen blijven.



divider